The normative framework of the security-intelligence system of the Republic of Serbia and possibilities for its improvement

Abstract

Every state forms its national security system to protect its national interests and national values. Since these interests and values differ from state to state, national security systems also differ. The structure of a national security system is influenced not only by internal factors within the state, but also by external factors, such as regional relations and contemporary international dynamics. A National Security Strategy functions as an overarching document in this area, defining national interests and values, the system and internal relations, as well as challenges, risks, and threats to national security. Certain actors within the system, such as the police, military, and security-intelligence agencies, hold the authority to apply specific instruments, resources, and methods to protect the proclaimed values and interests. These actors must respond to all challenges, risks, and threats that may arise, which requires significant resources and methods that are not always publicly visible. This article provides an overview of the normative framework regulating the functioning of the security-intelligence system of the Republic of Serbia, the competences and powers of its security services, as well as their organization and coordination.

Svaka država formira sistem nacionalne bezbednosti radi zaštite sopstvenih nacionalnih interesa i nacionalnih vrednosti. S obzirom da se nacionalni interesi i nacionalne vrednosti razlikuju od države do države, razlikovaće se i njihovi sistemi nacionalne bezbednosti. Takođe, na različito ustrojstvo sistema nacionalne bezbednosti utiču i unutrašnji faktori koji postoje u državi, ali i spoljašnji faktori, poput odnosa u regionu i aktuelnih međunarodnih odnosa. Strategija nacionalne bezbednosti je svojevrstan krovni dokument u ovoj oblasti u kome svaka država definiše svoje nacionalne vrednosti i nacionalne interese, celokupan sistem i odnose u njemu, kao i izazove, rizike i pretnje po nacionalnu bezbednost. Pojedini akteri sistema, kao što su policija, vojska i bezbednosno-obaveštajne službe, imaju ovlašćenja da primene pojedina sredstva, resurse i metode kako bi zaštitili proklamovane vrednosti i interese. Pomenuti akteri moraju da odgovore svim izazovima, rizicima i pretnjama koji se mogu pojaviti po nacionalnu bezbednost države i stoga njihova sredstva i resursi ne mogu biti mali, a metode vidljive. U radu je dat pregled normativnog okvira kojim je uređen način funkcionisanja bezbednosno-obaveštajnog sistema Republike Srbije, nadležnosti i ovlašćenja službi bezbednosti, kao i način njihove organizacije i koordinacije.