Uloga javnog informisanja u razvoju nuklearne infrastrukture: bezbednosni i društveni aspekti

Abstract

Razvoj nacionalnog nuklearnog programa u skladu sa smernicama Međunarodne agencije za atomsku energiju (MAAE) obuhvata tri faze: od razmatranja i donošenja odgovorne i informisane odluke, preko priprema, do realizacije izgradnje prve nuklearne elektrane. U svim fazama, javna komunikacija igra ključnu ulogu u očuvanju bezbednosti, izgradnji poverenja i očuvanju društvene podrške. Ovaj rad razmatra javnu komunikaciju kao integralni deo institucionalne, regulatorne i bezbednosne infrastrukture nuklearnog programa. Posebna pažnja posvećena je principima transparentnosti, dvosmerne komunikacije i blagovremenog informisanja javnosti i zainteresovanih strana. Na osnovu međunarodnih iskustava i pristupa Međunarodne agencije za atomsku energiju, analiziraju se izazovi i preporuke za stratešku komunikaciju u kontekstu Republike Srbije, sa ciljem da se obezbedi stabilno i odgovorno upravljanje programom od samog početka pa do eksploatacije postrojenja. U radu se polazi od stava da bez institucionalizovane i dosledne izgradnje poverenja javnosti, ni najviši tehnički i bezbednosni standardi ne mogu obezbediti društveno prihvatanje, niti legitimnu implementaciju nuklearnog programa.

The development of a national nuclear program, in line with the guidelines of the International Atomic Energy Agency (IAEA), encompasses three phases: from consideration and making a responsible and informed decision, through preparatory activities, to the realization of the construction of the first nuclear power plant. At all stages, public communication plays a key role in maintaining safety, building trust, and ensuring societal support. This paper examines public communication as an integral part of the institutional, regulatory, and safety infrastructure of the nuclear program. Special attention is given to the principles of transparency, two-way communication, and timely dissemination of information to the public and stakeholders. Based on international experiences and the approach of the International Atomic Energy Agency, the paper analyzes challenges and recommendations for strategic communication in the context of the Republic of Serbia, with the aim of ensuring stable and responsible program management from the very beginning to the operation of the facilities. The paper argues that without institutionalized and consistent trust-building with the public, even the highest technical and safety standards cannot secure social acceptance or the legitimate implementation of the nuclear program.